Technische toelichting op gevarenpictogrammen en etikettering voor HSEQ
Waarom deze toelichting?
Op de ProLan aerosol staan drie gevarenpictogrammen. Voor een HSEQ-beoordeling is het belangrijk om deze niet als één algemene aanduiding van “gevaarlijkheid” te lezen. De pictogrammen en H-zinnen beschrijven verschillende, wettelijk vastgelegde eigenschappen van het product in de specifieke vorm waarin het wordt geleverd en gebruikt: als aerosol in een houder onder druk.
De classificatie van de aerosol kan daardoor afwijken van ProLan in een niet-aerosolverpakking. Vooral de verneveling en de drukverpakking zijn hierbij relevant.
Classificatie volgens het actuele openbare veiligheidsinformatieblad
Het openbare Nederlandse veiligheidsinformatieblad voor ProLan Protective Lanolin – Aerosol (revisie 13 oktober 2023) vermeldt de volgende classificatie:
- Aerosol 1 – H222: Zeer licht ontvlambare aerosol
- H229: Houder onder druk: kan openbarsten bij verhitting
- Skin Irrit. 2 – H315: Veroorzaakt huidirritatie
- STOT SE 3 – H336: Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken
- Aquatic Chronic 2 – H411: Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen
Daarbij worden drie pictogrammen gebruikt: GHS02 (vlam), GHS07 (uitroepteken) en GHS09 (milieu). H229 leidt niet tot een vierde pictogram.
| GHS02 – Vlam: classificatie van de aerosol ProLan heeft als vloeistof een vlampunt van 66 °C. Dat is vanuit brandveiligheid een gunstige eigenschap. De Europese CLP-regels voor ontvlambare vloeistoffen hanteren voor deze gevarenklasse een grens van maximaal 60 °C. ProLan ligt als vloeistof dus boven die grens. Voor aerosolen geldt echter een afzonderlijke beoordelingssystematiek. Bij aerosolclassificatie wordt onder andere gekeken naar ontvlambare bestanddelen, de verbrandingswarmte en – afhankelijk van de samenstelling – het gedrag tijdens voorgeschreven aerosoltests. De regelgeving rekent bij de beoordeling van aerosolen vloeibare bestanddelen met een vlampunt tot en met 93 °C mee als mogelijk ontvlambare componenten. Tijdens gebruik met aerosol wordt ProLan fijn verneveld. Door deze fijne druppelverdeling ontstaat een veel groter contactoppervlak met lucht dan bij toepassing als gewone vloeistof. Het vlampictogram moet daarom worden geïnterpreteerd in de context van de aerosoltoepassing en zegt niet dat ProLan als vloeistof een laag vlampunt heeft. Praktische beheersmaatregel: niet verspuiten bij open vuur, vonken, ontstekingsbronnen of zeer hete oppervlakken. |
Perslucht in plaats van conventioneel drijfgas
Voor het onder druk krijgen van de aerosol word geen gebruik gemaakt van conventioneel brandbaar drijfgas, maar wordt samengeperste lucht gebruikt om het product uit de bus te brengen. Dit neemt niet weg dat de complete aerosol volgens de wettelijke aerosolcriteria moet worden geclassificeerd.
 | GHS07 – Uitroepteken: blootstelling tijdens gebruik Het uitroepteken is in het actuele openbare VIB gekoppeld aan H315 (huidirritatie) en H336 (slaperigheid of duizeligheid). Deze classificaties horen bij de aerosolformulering en kunnen niet uitsluitend aan de drukverpakking worden toegeschreven. Voor professioneel gebruik vertaalt dit zich naar normale arbeidshygiënische beheersmaatregelen: onnodig huidcontact en inademing van damp of spuitnevel beperken, voldoende ventileren bij intensieve toepassing en passende persoonlijke beschermingsmiddelen gebruiken volgens de werkplekrisicobeoordeling en het VIB. Het pictogram geeft dus een gericht aandachtspunt voor blootstelling aan; het is geen algemene kwalificatie van het product als “giftig”. |
 | GHS09 – Milieu: bescherming van het aquatisch milieu Het milieupictogram is gekoppeld aan H411. Deze classificatie heeft specifiek betrekking op het aquatisch milieu en betekent dat ongecontroleerde lozing in oppervlaktewater, bodem of afvoer moet worden voorkomen. Voor HSEQ betekent dit vooral: morsingen beheersen, restproduct correct verzamelen en inhoud/verpakking afvoeren volgens de geldende lokale voorschriften. Dit pictogram moet in die specifieke context worden gelezen en is geen algemene uitspraak dat het product bij normaal, beheerst gebruik “milieugevaarlijk” is. |
H229 – houder onder druk
Naast de drie pictogrammen staat H229 op het etiket: “Houder onder druk: kan openbarsten bij verhitting.” Deze waarschuwing heeft betrekking op de aerosolhouder onder druk. Voor aerosolcategorieën 1, 2 en 3 schrijft de CLP-regelgeving H229 voor.
De praktische maatregelen zijn bekend: beschermen tegen zonlicht en sterke verhitting, niet blootstellen aan temperaturen boven 50 °C, en de houder ook na gebruik niet doorboren of verbranden. H229 geeft geen afzonderlijk vierde GHS-pictogram.
Waarom de verpakkingsvorm verschil maakt
Een HSEQ-beoordeling moet altijd betrekking hebben op de specifieke productuitvoering. Bij ProLan aerosol spelen zowel de houder onder druk als de fijne verneveling mee in de classificatie. Bij een niet onder druk staande verpakking vervallen de aspecten die specifiek samenhangen met de aerosolhouder en aerosolclassificatie.
Dat is ook zichtbaar in de veiligheidsinformatiebladen: het openbare VIB van de niet-aerosoluitvoering van ProLan vermeldt een andere indeling dan de aerosoluitvoering. Een vergelijking tussen verpakkingsvormen moet daarom altijd worden gemaakt op basis van de bijbehorende actuele VIB’s en de daadwerkelijke wijze van toepassing.
Samengevat voor HSEQ
| Aanduiding | Waarop heeft dit betrekking? | Praktische betekenis |
| GHS02 / H222 | Brandgedrag van de aerosol | Beoordelen als aerosol; ProLan vloeistof heeft een vlampunt van 66 °C. |
| H229 | Houder onder druk | Beschermen tegen verhitting; niet doorboren of verbranden. |
| GHS07 / H315, H336 | Blootstelling | Huidcontact en onnodige inademing beperken; ventilatie/PBM volgens VIB en RI&E. |
| GHS09 / H411 | Aquatisch milieu | Ongecontroleerde lozing voorkomen en afval correct afvoeren. |
Wettelijke en technische basis
Voor de website kan onderstaande bronvermelding worden opgenomen. Deze bronnen zijn gecontroleerd op 20 augustus 2026.
- Verordening (EG) nr. 1272/2008 (CLP), actuele geconsolideerde versie per 1 juli 2026 – in het bijzonder Bijlage I, onderdeel 2.3 (Aerosols) en onderdeel 2.6 (Flammable liquids). EUR-Lex.
- Richtlijn 75/324/EEG betreffende aerosolen, zoals gewijzigd – aanvullende eisen aan aerosolhouders en etikettering. EUR-Lex.
- ProLan Protective Lanolin – Aerosol Medium & Heavy, Nederlands veiligheidsinformatieblad, revisie 13 oktober 2023. Denrex.
- ProLan Medium 170 – technische productinformatie: vlampunt 66 °C. ProLan Benelux.
- ProLan Benelux – productinformatie/FAQ: spuitbussen worden met samengeperste lucht in plaats van conventioneel drijfgas op druk gebracht.